آه تو ای خدای دلهای از هم بند گسسته!
رگ و پیوندهای پاره پاره شده!
خدای بدنهای در هم کوفته و دریده از موج هولناک و صدای ترکیدنِ بمبهای یک تنی و..!
از این همه پنهان شدنها و ناپیدایی،
از این همه رویگردانی، از رویدادهای این دنیای ویران شده،
از این همه غرور، نخوت، تکبر، نفرت، کینه و...، و انسان سقوط کرده،
از این جنگ سالاران بی خیالِ به عددِ خونهای بیشمارِ ریخته شده،
از این بی خیالی به زندگیها، شهرها و ملتهای ویران شده،
از این همه نقشه، برای کشاندن همه، به نبرد و ویرانی،
از این همه رنج بی پایان و بیمعنی،
و...
اثری در حال تو پیدا نمیشود؟!
تو را به تکانی و یا کاری وا نمیدارد؟!
آه ای کسی که تو را، دارندهی گوش و چشمهای باز میدانیم!
که از رگهای گردنِ مان، به ما نزدیکتری،
در این نزدیکیها، آیا چیزی که تو را به تکان و کاری وا دارد؟!
نمیبینی؟!
چیزی نمیشنوی که تو را برانگیزاننده به کاری باشد؟!
تو چه چیز را باید ببینی و یا بشنوی که دستی از آستین برآوری؟!
تو را چه چیز به واکنش وا میدارد؟!
اینجا گوشها از صدای ترکیدنِ بمبها و گلولهها کَر شده است،
اینجا صدای ضجه و ناله و فریاد از دردِ رگ و پیوندهای پاره پاره شده، همه را انگشت به دهان کرده است،
دود و خاکسترِ جنگ، همه را کور کرده است،
آنجا چه چیز تو را از دیدن و شنیدن اینها باز میدارد؟!
آیا می شنوی؟! می بینی؟!
خودت هرگز از حال و روز این دنیای وحشتناک خسته نمیشوی؟!!
که این چنین دم فرو بسته،
میان گرد و خاک ظلم، باز هم ناپیدایی؟!
که به دستی از دستهای پر شمارِ دادخواهان در آسمان فرو رفته،
دستی به رهایی و نجات و دادستانی نمیدهی!
و تنها از گوشهی عرشِ فرش شدهی به بیهمتایی و بی نیازیات،
به تماشای ظلم و جنایتِ بی پایانِ انسان نشستهایی!
جهان، تفریحگاه وحوش شده است،
این برایت دیدنیست؟!
آن روز که سخن از آفریدن انسان بود، پیش از دست به کار شدنت را یادت هست؟ [1]
بسیاری از آنان که در گرداگرد تو به فرمانبرداری، بندگی، تیمار، دستیاری، پیشکاری و نیایش بودند،
دیدند و گفتند که :
«از آفرینش این انسان دست بردار.
او در زمین فساد خواهد کرد،
و خونها خواهد ریخت!» [2]
از ذوقزدگی آفرینش این شاهکار خود،
نشنیدی!
و یا اگر شنیدی هم شاید باور نکردی،
که چنین خواهد کرد،
و چنین خواهد شد.
رویگردان از آنچه همه دیدند و گفتند،
آنچه را خواستی،
آفریدی،
و پیروزمندانه هم به خود اَحسن گفتی، [3]
و تنها واکنش تو،
به واخواهی و خردهگیری پیشکارانِ پرشمارِ درگاهت،
که رده به رده در ردیفهای بیشمار به ستایش تو ایستاده بودند، این بود که :
«من چیزی را میدانم که شما نمی دانید»، [4]
همه را به سجده این شاهکار آفرینش خود، فراخواندی، [5]
و هر که دید، و به دیده خود اعتماد کرد، و به دانش خود استوار ماند، و این نکرد را، [6]
از خود و درگاهت خشمگینانه تا ابد راندی! [7]
و چقدر دردناک است، و من نمیدانم، چرا عاقبت آنان که پیش از دیگران میبینند و میگویند و هشدار میدهند، طرد است و قهر و راندن!
و آنانی برایت ماندند، که دیدند و میدانستند، و نادیده گرفتند، و سجدهاش کردند!
و من هزارهها بعدِ آن آفرینش،
هنوز نمیدانم،
که تو چه میدانستی،
که من هنوز هم نمیدانم،
اما ...
این را بارها و بارها دیدم،
شنیدم،
آزمودم و از سر گذراندم،
و میدانم،
که واخواهانت، بازدارندگانت، راست میگفتند،
این انسانِ متکبرِ عنودِ لجوج،
همان کرد، که آنان از پیش گفتند،
این انسانِ آزمند به خون، ویرانی، چپاول،
برای هر کُشته از خود،
چندین خون حلال کرد،
و به انتقام و تلافی کُشت،
پاره پاره کرد،
و روانه خاک گور نمود،
برای هر سطل آشغال خیابانها،
که متکبرانه، زورستانانه، با دست اندازیهای پی در پی، آن را نیز از آنِ خود میداند،
و بی اجازه این کوه تکبر و زورستانی، جابجایش کردند!
از آنان غرامتِ خون ستاند،
برای هر خانهی سوختهاش،
خانهها از آنان سوزاند،
برای هر زندگی آنانی که با او همراهند،
زندگیها از دیگران تباه کرد،
برای هر کودک زیر پای جنگجویان له شدهاش،
هزاران کودک را، به تلافی، به انتقام، به مسلخ آوار و بمبهای سنگین، و گلولههای آتشین خود بُرد،
و او نیز، چون تو،
امروز به خود پیروزمندانه آفرین میگوید!
و بر حکمت، عزت، قدرت و اقتدار خویشتن می بالد!
و...
به تو گفتند،
او بر انسانیت خواهد شورید،
و نافرمانی خواهد کرد،
و خونها خواهد ریخت،
و در زمین فساد خواهد کرد،
و زمین را به خون شستشو خواهد داد و...
و تو باز ....
رای به آفریدن زده بودی،
و هیچ چیز جلودارت نبود،
و هیچ باورت نشد!
که چنین خواهد شد.
شاید هم باورت شد،
اما خواست و مشیت تو بر دیدن این صحنهها قرار گرفته بود!؟
به راستی مشیت تو این است؟!
نمیدانم!
و جانوری درنده،
دانشِ حساب و کتابی که به او ارزانی داشتی را به خدمت گرفت،
تا به وسعتِ ویرانی، چپاول و کشتار بیفزاید، و فساد کند، و خونهای بیشتر بریزد!
هر روز تشنهتر به خون،
فرمان به خونریزی بیشتر دهد،
و تو ...
به سان «ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡمُتَكَبِّرُ» گِلِ چنین انسانی را سرشتی،
و به تنور آفرینش پختی،
که چه شود؟!
آزمند عبادت و بندگی چنین موجودی بودی؟!
تو که خود بینیازترینی؟!!
عشق به داشتن بندهایی عاقل و سخنگو داشتی تا بندگیات کند؟!!
این است نشان بندگی او،
اینک،
ما را میان بندگانت ذکرگویت دریاب!
از تو، به تو شکایت میبریم،
از این قتلگاهی که برای انسان، انسایت، اخلاق، حکمت، کرامت و هر چه ارزش است، تدارک دیدهاند،
اینجا دادگاهی برای رَمیدگان نیست،
دادی از دادخواهان نمیستانند،
اینجا دادخواهان را به باد ترکه و شلاق میگیرند،
فریاد دادخواهان میان مغلطهی، مغلطه گران گُم است،
آیا تو به پرستش و بندگی، چنین آفریدهایی، اینقدر آرزومند بودی؟!
پرستندگانِ کمی در آسمان و زمین داشتی؟!
فرشتگان کمی به نیایش تو سرگرم بودند؟!
نمیدانم پاسخت چیست؟!
گفتههایت را میان این شعلههای دمادم آتش و خون نمیشنوم،
فکرم به تغار و لاوک و تشتهایی درگیر است، که برای خونهای تازه قاچیدهاند،
گوشم میان صدای «هَل مِن مُبارز» و شیونِ درد زخمهای تازه و کهنه درگیر است،
چشمهایم سخت نگران مارهای سمی ایی است، که در مخفیگاههای خود، در کمیناند، و به زیادت ظلم میاندیشند، و تدبیرشان زیادت فساد و تباهی است، چرا که بر این باورند زیادت جنایت و ظلم، تو را به مجبور به کاری میکند، تا شاید منجی موعد برایشان بفرستی!
و...
اما در این هنگامه خون و جنایت، یادم هست،
آن هنگام که با من از عهد سخن میکردی،
تا روانه ی این جهنمم کنی!
در حالی که این پهنه هولناک را بسیاری دیدند، کسانی که کم هوشترشان می پنداشتم، فهمیدند، و هوشیارانه از قبول عهد تو خوددار شدند،
و من در این میانه، از احمقترینِ آفریدگان تو بودم، جاهل و ظالم، به قول خودت "ظلوماً جهولا" ، که بدین عهد تن دادم، [8]
اما ...
«من آماده بودم تا جهان را جایی تاریک و دلهره آور بیابم،
اما هرگز تصور نمیکردم که اینقدر زشت و فاسد باشد». [9]
و امروز می دانم :
«هیچ تخیلی، نمیتواند درجهی کثافت اینجا را وصف کند». [10]
#نه_به_جنگ #نه_به_جنگطلبان
[1] - آیه 30 سوره بقره : «چون پروردگارت به فرشتگان گفت: من می خواهم، به طور مستمر، در زمین جانشینى بیافرینم؛» «وَ إِذْ قالَ رَبُّکَ لِلْمَلائِکَةِ إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلیفَةً»
[2] - آیه 30 سوره بقره : «گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مىآورى که تباهى کند و خون ها بریزد؟ با این که ما تو را به پاکى مىستائیم و تقدیس مىگوییم؟» «قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ»
[3] - «آفرین بر (قدرت کامل) خدای که بهترین آفرینندگان است» (۱۴). سوره مومنون «فتبارك اللّه أحسن الخلقين»
[4] - آیه 30 سوره بقره : «گفت من آن چه می دانم که شما نمی دانید.» «قالَ إِنِّی أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُون»
[5] - سوره اعراف آیه 11 - «آن گاه به فرشتگان گفتیم: بر آدم سجده کنید؛» «ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ» ﴿۱۱﴾
[6] - سوره اعراف آیه 12 - «همه سجده بردند مگر ابليس كه از سجدهكنندگان نبود» «فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ لَمْ يَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ»
[7] - سوره اعراف آیه 13، « خدا به شیطان فرمود: از این مقام فرود آ، که تو را نرسد که در این مقام بزرگی و نخوت ورزی، بیرون شو که تو از زمره پست ترین فرومایگانی.» «قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ»
[8] - «ما امانت را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کردیم، پس، از برداشتن آن سرباز زدند و از آن هراسیدند و انسان آن را برداشت. به راستى، او بسیار ستمگر و نادان است.» سوره احزاب: آیه 72 «انّا عرَضنا الامانةَ عَلَى السّمواتِ و الارضِ و الجبالِ فابینَ ان یَحملنها و اشفق مِنها و حَملَها الانسانُ انّه کانَ ظلوماً جهولا»
[9] - اوسامو دازای (Osamu Dazai زاده ۱۹۰۹ درگذشته ۱۹۴۸) از سرشناسترین و اثرگذارترین نویسندگان ژاپن.
[10] - ژوزه ساراماگو (زاده ۱۹۲۲ در آزینهاگا – ۲۰۱۰ در تیاس، لاس پالماس) نویسنده پرتغالی برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۹۸ میلادی.
