یکی می گفت:

"... گور پدر وارث!، باید آنچه از مال و ثروت در طول عمر خود جمع کرده ایم، همه را خرج کرده و هیچ برای اولاد باقی نگذاشت، که بعد از مرگ بشمارند و بخورند و بد و بیراه نثارت کنند، مگر پدران برای ما چه بجای گذاشتند که ما برای این بچه های نمک نشناس بگذاریم."
کمی دقت در این گفته نشان می دهد که برخی از پدران و مادران امروزی بعضا از آنچه در دامان خود و جامعه اشان تربیت شده اند، راضی نیستد، و بُعد دیگر گلایه ایی است به نسل قبل که رفاه و مال درخور انتظاری را برای بچه ها (پدران امروزی) تامین نکردند؛ اما گذشته از نارضایتی از فرزندان، آیا واقعا پدران ما باید ارثی هم به میراث می گذاشتند؟!! در حالی که مهمترین دغدغه یک پدر و مادر در آن زمان تنها تامین خوراک و پوشاک و نیازهای اولیه بود و اگر پدری در این امر به خوبی موفق می شد، خود شاهکار کرده بود.
آنها برای تامین زندگی خود از جان مایه می گذاشتند و هرچه در توان داشتند برای تامین معاش و... فرزندان خود خرج کردند، این بی انصافی است، که چنین انسان هایی را متهم به این کرد که " برای ما چه بجای گذاشتند" حال آنکه آنان در روزگار سختی مسولیت تامین معاش نسل خود را به عهده گرفتند.

+ نوشته شده در شنبه سی ام آبان ۱۳۹۴ ساعت 20:58 شماره پست: 839  

"مگه آخوندِ خوب هم وجود دارد؟!!" 

بله این سخنی است که شاید شما هم گاه به شوخی و یا جدی از کسانی در اطرافتان شنیده باشید، سخنی غیر منطقی (زیرا هیچ قشر خالص و به تمام بد وجود ندارد)، ولی این حقیقتی است که برخی به این مرحله از تفکر رسیده اند، و ارزشمندترین ها در زندگی انسانی، یعنی خداپرستی، عبادت، اعتقاد به نبوت، و.... را به کناری نهاده اند.
حال آن که ممکن است این جمله را هر ضربه خورده، از هر قشری، در واکنش به ضربه ایی که از آنان خورده، اظهار دارد؛ مثلا بگویند "مگه بنگاه دار خوب هم وجود دارد؟!!" و... اما باید اعتراف کرد که اظهار چنین جمله ایی در مورد قشر اهل علم (آنهم علوم انسانی - الهی) تعجب برانگیز است، ولی متاسفانه برخی به این مرحله رسیده اند و این جمله گفته می شود.
به نظر میرسد شاید از مهمترین عوامل گفتن چنین جمله ایی از سوی عده ایی از مردم، نیافتن فردی مطابق ایدال های خود در بین آنان است، ولی آیا واقعا بین جمع کثیر مشغول به این گونه علوم، فرد ایدالی برای این گونه مردم یافت نمی شود؟!
این غیر ممکن است! زیرا انسان های پاک، آزادمنش، مومن و... در این قشر زیادند و این شرایط شاید به این دلیل است که آقایانی از این قشر که اکنون در دسترس مردمند با ایدال های مورد انتظار مردم فاصله دارند، و این هم شاید نتیجه تقسیم منبر و محراب ها توسط یک کانال و فیلتر خاص است و افراد حاضر در این مناصب یکدستند که اگر تنوع بود بعضی به این نتیجه ی غیرمنطقی نمی رسیدند و گونه های دیگری را هم می دیدند.

اهالی مذهب ویترین دین هستند و به نظر می رسد که ویترین دینِ مان را بدجوری چیده اند و در بین همهمه افراد چیده شده در دیدرس مردم، صدا و تصویری متفاوت از سوی برخی به طور موثر شنیده و یا دیده نمی شود که برخی حتی یک فرد درست را در بین خیل عظیم آنان نمی بینند؛ که اگر متنوع بودند اینچنین کلی نتیجه گیری نمی کردند.

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و چهارم آبان ۱۳۹۴ ساعت 16:14 شماره پست: 837  

با برخی که صحبت می کنی و از مکنونات قلبی اشان سخن می گویند به این نتیجه می رسی که  گاهی انسان ها خود را در چنبره فردی گرفتار می یابند، مبتلایان به هر دری می زنند تا روزنه ایی برای اصلاح وضع خود، خلاصی یا تنفسی تازه یابند، ولی راه را بسته می یابند و شرایط ناامیدشان می کند، در این زمان است که برخی مستاصل، از حرکت ایستاده و تلاش را به کناری نهاده به انتظار فرجی، مثلا مرگ طرف می نشیند تا با مرگش موانع برطرف و گشایشی حاصل شود. اما همین فردِ مسلط وقتی مرگ را در چند قدمی خود می بیند به تکاپو افتاده تا از آخرین فرصت های زندگی استفاده، و شرایطی را بچیند که همین امید را از گرفتار آمدگان در چنبره اش بگیرد و به دنبال مهیا کردن شرایطی می افتد تا بعد از مرگش هم روال به همان نحوست که هست، ادامه یابد.  

موقعی که افراد منحرف زندگی شما را ترک می کنند

امور درست در زندگی اتان شروع به اتفاق افتادن می کنند

گرچه نشستن به انتظار مرگ یک انسان (حتی اگر به این نحسی هم که باشد)، خصلتی است نکوهیده و به دور از مروت، مردانگی و...، و چنین منتظری همواره خود را در درونش نکوهش و ملامت می کند که چرا باید اینچنین باشی؟!، اما این هم کراهتیست در کنار کراهات دیگر که انسان ناخواسته با آن همراه و قرین است و علیرغم میل، وجود دارد.

+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آبان ۱۳۹۴ ساعت 8:24 شماره پست: 835  

 نگاهی به سیر تاریخ اسلام و بلکه ادیان دیگر نشان می دهد که بزرگترین جنایات در حق مومنین در هر مذهب، گروه و مسلکی را خود آنان علیه یکدیگر آفریده اند. مسیح (ع)، موعود یهودیان و یهودزاده ایی بود که به دست یهودیان از صحنه مذهب و اجتماع شان به بدترین و بی رحمانه ترین وضع ریشه کن شد، و این طرف اهل بیت محمد رسول الله (ع) به عنوان معیار و علامت های راه در مسیر مسلمین، توسط خود مسلمانان، و باز به بدترین و فجیع ترین وضع از صحنه روزگار و اجتماع مسلمین محو و نابود شدند. 

 روز پنجم در فرهنگ منطقه ما روز سنگینی در عزاداری و مرثیه سرایی است و به جوانِ سی و چهار ساله و زیبا و برازنده ی علی (ع)، جناب عباس (ع) تعلق دارد و مردم همگی و یکپارچه در مراسم دسته عزاداری متحرک و خیابانی شرکت کرده و خانه به خانه نسبت به جمع آوری عَلَم ها اقدام می کنند تا به صورت نمادین در روز عاشورا در رکاب حسین راهی کربلا شوند و شاید این حرکت سمبل اقدام امیر کاروان کربلا (ع) برای جذب یارانی همراه باشد که ایشان را در مسیر حرکت خود از مدینه (و خصوصا بعد از ناتمام گذاشتن حج)، از مکه به کربلا همراهی کنند. 

از مراسمات حاشیه ایی این برنامه، حضور در منازل همشهریانی است که در فاصله محرم قبلی تا این محرم دعوت حق را لبیک گفته و به قول مسلمانان هند به جهان باقی "انتقال" یافته اند؛ دسته عزاداری در منازل آنان حضور یافته و متناسب به سن و جنس متوفی، با مرثیه ایی در خصوص لحظه و یا فردی عاشورایی از یاران آن امام، ذکر و یادی از متوفی شده و طلب آمرزش می شود. اما در بعضی از این مکان ها انسان تکانی می خورد و به خود می آید؛ در پنجم محرم سال گذشته برای مرحوم علی اصغر فلاحی مراسمی در منزل ایشان برگزار شده و برادرش آقای مهدی فلاحی در حال سوگواری برادرش و میزبان آن مراسم بود، ولی امروز و در این پنجم دیگرانی به سوگواری آقا مهدی حضور یافته بودند و این تکان دهنده ترین صحنه و تذکری برایم بود که ممکن است، امروز که تو برای این مراسم و غائبینش می نویسی، تا پنجم محرم دیگر، دیگرانی باشند که به نگاشتن لحظه ها در نبودت مشغول شوند و تو نیز از جمله غائبین سال آینده شوی.
براستی تصور بودن ها و نبودن ها تکان دهنده است. چقدر مرگ به ما نزدیکست. حکایت مرگ و ترک این دنیا، حکایتی تکراری اما بسیار غفلت پذیر شده، که اگر از آن غفلت نمی شد وضع انسان ها و انسانیت این که هست، نبود. این همه غرور و نخوت، این همه بی توجهی به حق الناس (اختلاس ها، غارت اموال مردم و حذف ها و...)، این همه ظلم به دیگران، این همه مکر و حیله جهت به حاشیه راندن رقبا، این همه دروغ و... و در یک کلام این همه دوری از انسانیت و آنچه خدا و خلق از انسان انتظار دارند و... شاید ناشی از غفلت از سرانجام باشد؛ تنها در خواب غفلت جاودانگی است که انسان می تواند اینچنین کند.
اگر انسان به مرگ به عنوان یک نکته تربیتی در روند زندگی خود با آگاهی نگاه می کرد، شاید شاهد کاهش قابل ملاحظه بسیاری از ظلم ها و خروج از انسانیت بودیم. تنها همین توجه، کافی بود که امروز در جوامع انسانی و  خصوصا اسلامی، دیگر شاهد چنین کشتارها، ظلم ها و تعدی های بی رحمانه ایی نباشیم، امروز مخالفین وضع موجود در زندان های مستبدین نمی پوسیدند و جوامع از وجود ذیجودشان بهره مند بود، انسان های لایق بر کرسی های لایقشان تکیه می زندند و پست ها نه بر اساس تعهد، بلکه بر مدار طبیعی خود که همان تخصص است، اختصاص می یافت؛ امروز دیگر شاهد چنین مهاجرت های گسترده ای به سرزمین های دیگران نبودیم و بسیاری بر سرزمین های خود به کار مشغول بودند و خفت زیستن بر زمین دیگران را بر جان نمی خریدند و در یک کلام انسان ها به هم نزدیک تر و مهربانتر بودند و از اغلب خشونت ها و خشونت طلبی ها جلوگیری می شد.
آری مرگ که از پیچیده ترین و سوال انگیزترین نقاط حرکت ما انسانهاست، اکنون به پدیده ایی عادی و عاری از توجه تبدیل شده، این نکته ایست تربیتی که اگر بدان نگاهی از زوایه ایی دیگر داشته باشیم، ما و رفتارمان را اصلاح خواهد کرد (بخشی از یادداشت های روز پنجم محرم)     

   + نوشته شده در سه شنبه پنجم آبان ۱۳۹۴ ساعت 11:55 شماره پست: 831 

محرم آمد و باز حکایت، حکایت شور و شعور است، و البته شهید بزرگوار این ماه نیز قربانی شورانگیزی مفتیانی شد که گرچه منصوب پدرش (ع) و به دین جدش (ص) بودند، ولی به انحرافش از دینِ رسول خدا و بر خروجش بر حاکم وقت مسلمین که از قضا بسیار مستبد، فاسد و منحرف بود، رای دادند و در جماعت مردمی که روزی از جمله یاران پدر و جد این آزادمرد بودند، شور افکندند که برای ریشه کنی انحراف در دین؟! نشستن جایز نیست و همین بود که سپاهی از مردم غفلت زده جمع و بر کسی که بر اصلاح آنان سعی داشت، تاختند و خون ها به پا کردند، خونی که تا ابد دامنگیر برپا کنندگان این معرکه خواهد بود و سند رسوایی و روسیاهی را بر دامن بیشعوران و شورافکنان از این دست ثبت کرد؛ آنان که بر امواج بیشعوری امت رسول الله سوار شده و به تسویه حساب های خاندانی و سیاسی خود پرداختند. 

امروز ما هم ادامه امت همان رسول در عصر حاضریم و باز می بینی که حکایت همان حکایت شور و شعور است، که ما را به جان هم انداخته از هم خون می ریزیم و حقوق ضایع می کنیم. باز می توان این را به چشم دید که با تعطیل عقل و منطق و شعور، هر شور آفرینی می تواند بر احساسات پاک مردمی سوار شده و سودای کار خود کرده و به تکرار حکایات مکرر تاریخ نشیند. 

این روزها مراسمات محرم ما از دو قسمت عمده تشکیل شده است که یکی سخنرانی وعاظ و دیگری مداحی مداحان که من خاطره خوبی از مداحان جدید و مطالبی که در هنرنمایی های خود ابراز می دارند، ندارم و حتی برخی سخنان آنان را وهن خاندان طاهر رسول الله دانسته و معتقدم اگر برخی از این سخنان را در یک فضای منطق و عقل با خود این مداح ها هم در میان بگذاریم آنان حتی حاضر نخواهند شد آنان را به کودکان و اهل خود منتسب کنند، تا چه رسد که در شان آل الله گفته شود. 

دیشب سخنران هیات ما وصیت امام حسین (ع) خطاب به محمد بن حنفیه (برادر ناتنی اش) را مورد بحث قرار داد که با شهادتین به یکتایی یزدان پاک و رسالت جدش آغاز می کند و با کمال تعجب هیچ اشاره ایی به حق و حقوق خاندانی خود از جمله آنچه ما در مورد حضرت زهرا (س)، امام علی (ع) و امام حسن مجتبی (ع) سخت و موکدا در طول سال مشغولیم، بیان نمی دارد و مهمترین فراز این وصیت الهی - سیاسی این امامِ خروج کرده، خروج جهت اصلاح در امور امت جدش (ص) می باشد، که این برایم بسیار قابل توجه و تامل بود. 

اما بعکس روزگار سابق که پامنبری ها و نوحه خوانان می خواندند و میدان داری می کردند تا مجلس گرم شود و شرایط روحی مردم حاضر برای وعظ و خطابه ی عالم و واعظ مجلس مهیا شود، در این مجلس انگار واعظ مجلس ما ابتدا به منبر رفت تا شرایط روحانی و احساسی مجلس را آماده میدان داری مداح محترم کند؟!! و مداح نیز چون بر منبر رسول خدا (ص) نشست، به رسم سنت، شب سوم محرم را متعلق به حضرت رقیه (س) دختر سه ساله امام حسین (ع) اعلام و در ادامه هر چه دلش خواست به نام "زبانحال" و یا حتی مستقیم و با نقل قول از مقتل به این دختر مظلوم شهید دشت بلا منتسب کرد و در وصف او قافیه ها جور کرد تا بلکه اشک بگیرد و بر ضربات دستان سینه زنان بر سینه هاشان بیفزاید، و انگار این جماعت مداح را جز اشک گرفتن و شور آفرینی در حاضرین هدف دیگری نیست. 

مداح محترم مجلس ما در اشعار و روضه ی خود از این سه ساله دشت کربلا چنان سیاستمداری ساخت که با اعمال خود به مقابله با یزیدیان رفت و در این مقابله موی سرش سفید و قد و قامتش خمیده شد؟!! او از غلامی نسبت به خاندان حیدر گفت و این که باید با نوکرای فاطمه برادر بود؟!! "غلام حیدرم و فقط با نکرای فاطمه برادرم" و یا "غلام این درم و فقط با نو کرای فاطمه برادرم" و این در حالی است که این خاندان (ع) خود را وقف بشریت و برادری آنان با هم و در یک کلام انسان زیستن ما کردند و تنها طرفدار و برادر نوکرای درب خانه اشان نبودند و برعکس به هر بهانه ایی خواهان آزادی نوکرای هر خانه ایی بودند که در آن نوکر بود و نوکرداری. آنان چنان با بشر کافر زمان خود برادر و هم قصه و هم غصه بودند که در راه هدایت آنان نزدیک بود از غصه جان به جان آفرین تسلیم کنند و این خداوند بود که به نبی (ص) خود هشدار داد تو تنها مامور به ابلاغی و این همه نباید غصه آنان را بخوری؛ حساب کار این خاندان (ص) نه نوکری و نوکرداری، بلکه آزادی از نوکری و آزادمردی بود.

امروز شاید این از بدبختی های بزرگ شیعه است که افکار عمومی اش در دست جماعتی است که جز شور و شورآفرینی در سر ندارند و با جور کردن قافیه ها هرچه می خواهند به آل الله (ع) منتسب می کنند؛ در این مراسمات که شرکت می کنی حسابی مساله دار می شوی، و شهید راه اصلاح را چند صدباره شهید شور آفرینی عده ایی می یابی که میدان داری را به حقیقت گویی ترجیح می دهند تا شور بیافرینند و هنرنمایی کنند؛ و البته این یک واقعیت است که شورِ بر بستر بیشعوری اولین انحراف و مقدمه ایجاد هر جنایتی و از جمله مقدمه ی ایجاد عاشورا بود، و انسان می ماند که چه کند، شرکت کند و هزار رنج بیند، و شرکت نکند که باز شاید بی محلی و بی احترامی به خاندان رسول و مصائب آنان باشد.

+ نوشته شده در شنبه بیست و پنجم مهر ۱۳۹۴ ساعت 8:42 شماره پست: 830 

قسم به دستان صدمه دیده ات، که در تدارک نانی بر سفره ی اهلت بدین روز افتاده اند، تا بیندازی و بنشینند و بخورند و سرشار از محبت و انرژیی شوند، که در لقمه لقمه ی نانت نهادی تا راهی دهان ها شود و تو باز به شادی ناظر بر تاراجِ حاصل دسترنج روزانه ات باشی که چگونه بدستان گرسنگان نشسته بر سفره ات روانه ناکجا آباد می شود؛ 

و قسم به چشمانت، آنگاه که باید از غم این تاراج بگریند، اما بعکس مملو از رضایت، درخششی همچون خورشید دارند، هنگامی که نظاره گر ولعی سیری ناپذیرند که پیاپی لقمه ها را روانه دهان ها می کند.
تو چقدر بخشنده ای؟! و مرا به یاد خدا می اندازی، آنگاه که در کنار توصیه به پرستش خود، به احسان تو فرمان مان می دهد؛ تنها اوست که همچون توست، آنگاه که نظاره گر دست های بندگانیست که از نعماتش می خورند و می آشامند، اما برخی شان حتی نگاهی هم به او ندارند، و همینجاست که به چرایی توصیه آن ایزدِ منّان به امر به احسان به تو پی می برم که می فرماید "وَ قَضى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً... و پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر [خود] احسان كنيد (آیه 23 سوره اسرا)".

تازه با امضای موفقیت آمیز "برجام" و خروج کشورمان از ذیل بند هفت منشور ملل متحد، سایه جنگ از کشورمان دور شده بود، که مساله دیگری اتفاق افتاد و می رود ما را به شرایط ریسک جنگ باز گرداند. اوضاع روابط ایران و عربستان و شرایطی که در منطقه خاور میانه جاریست، بشکه باروتی است که انفجار آن برای دو طرف می تواند فاجعه بار باشد. خدا کند عقلای دو کشور بتوانند این بحران را مدیریت کنند تا به جنگی خانمان برانداز منتهی نشود. جنگ آتشی است که خیلی ها را در خود خواهد سوزاند و این آتش اگر افروخته شود اصلا مقصر و بیگناه نمی شناسد، مثلا در جنگ تحمیلی حکومت بعث عراق علیه کشورمان، متجاوزین بعثی با این جنگ هم عراق را ویران کردند و هم ایران را، و گناهکار و بی گناه در این آتش سوختند. جنگ پدیده ایی نیست که هیچ عاقلی از آن استقبال کند، و جماعت جنگ طلب از پست ترین انسان هایی هستند که منافع خود را در ریختن خون دیگران تامین می بینند. خدا این سایه شوم را از سر منطقه و ما دور گرداند و مکرِ مکرکنندگان را به خودشان باز گرداند.

+ نوشته شده در یکشنبه دوازدهم مهر ۱۳۹۴ ساعت 21:24 شماره پست: 827 

  غرور و نخوتِ انزجار برانگیز برخی انسان ها را تنها خدا چاره است، آنگاه که آنان را ذلیل کرده و به خاک مذلت و سرافکندگی در افکند. حکایت کشتار حاجیان در منا و برخورد مامورین عربستان با این میهمانان خانه خدا نشان از غرور نفرت انگیزی دارد که حاکمان این خطه سیاهی و ظلم را در بر گرفته است، آنان که مستِ دلارهای نفتی بوده و به هر نقطه ایی از زمین که رو می کنند، تباهی، مرگ، غارت و ظلم و بی عدالتی را به نام اسلام برای ساکنانش به ارمغان می آورند.

تنها چیزی که برخی را به طمع می اندازد تا تحملشان کنند پول هایی است که با خود دارند، زیرا اینان از خصوصیات انسانی بی بهره اند، آنان که با میهمانان خدا این می کنند، با ملت های دیگر، آن هنگامی که بر آنان غلبه نظامی کنند و مسلط شوند، چه خواهند کرد. برخورد خادمین حرم امن الهی ؟!!! با حاجیان خانه خدا را که می بینی، می توانی دردِ دلِ مردم یمن، پاکستان، افغانستان، لیبی، سوریه، عراق و... که مناطقی از آنان تحت سلطه مزدوران وهابیت (که تحت نام القاعده، لشکر طیبه، طالبان، داعش، النصره، جیش ... و...) قرار گرفته اند را درک کرد که چه از این مسلمان نمایان و درندگان انسان نما می کشند.
پنج هزار نفر را در برج های دوقلو در نیویورک در ساعتی به خاکستر تبدیل کردند، هزاران را در پاکستان و افغانستان، سالهاست که تحت نام طالبان، القاعده، لشکر طیبه و... بی جان کرده و می کنند، و این مدار جنایت بارشان تمامی ندارد. هزاران نفر را در عراق و سوریه تحت نام داعش، النصره و... به خاک و خون کشیده و می کشند و این مصیبت نیز تمام ناشدنی است، و یمنی ها نیز ماه هاست که تحت بمب های سعودی هر روز دوش خون می گیرند و باز فریاد رسی نیست. دلارهایشان هر روز مزدورانی را استخدام می کند تا ملت های دیگر را در این منطقه و جهان به خاک سیاه بنشانند و این حکایتی تلخ و ناتمام مانده است.
امروز در منا هزاران مهاجر الی الله در عین بی خیالی آنان نسبت به جان دیگران، در سردخانه ها و یا داخل کانتینرهای مخصوص حمل گوشتِ حیوانات مانده اند و سعودی ها حتی پاسخگوی تعداد کشته های جنایت بارشان هم نیستند و جهان اسلام را به مسخره گرفته و به هیچ فرد و سازمانی پاسخگو نیستند.

اینان خود را رهبر و سرزمین خود را ام القرای جهان اسلام و... می دانند و متاسفانه انگار بناست هر جنایتکار ظالمی که از همه ظالم تر، ناپاسخگوتر، بی اعتناتر و... نسبت به مردم و قانون است، خود را همه کاره اسلام و مسلمانی بداند؟!!

و باید برای اسلام تاسف خورد که چنین انسان های بی مسولیتی بر مقدرات اسلام و مسلمانی مستولی شده اند، کسانی که بر قدرت و ثروت سرزمین های اسلامی تسلط کامل دارند ولی به هیچ فرد و سازمانی خود را پاسخگو نمی دانند، و همه و از جمله قانون را ذیل خود تعریف می کنند و بدبختانه با همه این خباثت ها خود را اولی بر دیگر مومنین می دانند و در عین حال از هیچ ظلم و جنایتی در حق دیگران رویگران نیستند. امروز از اسلام و مسلمانی مظلومتر وجود ندارد که چنین گناهکاران حرفه ایی خود را سمبل، صاحب و راهبر اسلام و مسلمانی می دانند.

+ نوشته شده در سه شنبه هفتم مهر ۱۳۹۴ ساعت 21:1 شماره پست: 826  

عید قربان است و مشخصه اش قربانی کردن حیوانی است تا عیدمان نشانه ی عید گیرد؛ اما آیا نمی شود خونی نریخت و عید داشت. آیا ریختن خون در این عید هدف، و این خون ریزی برای ما مفید است؟!! قدیمی ها می گفتند "سَربُر و تَه بُر کارشان به جایی نمی رسد" و منظورشان این بود که قصاب ها و تبر به دست ها، که حتی طبق شغل شان مجبور به بریدن سر حیوانات و درختان هستند، کارشان برکتی ندارد و این نشانه از کراهت این دو کار حتی در حالت اجبارش داشت، اما اکنون ما در عید قربان، به هنگام خرید خانه و اتومبیل، بازگشت از سفر و... خون حیوانی را می ریزیم.